Chỉ định
Chỉ định
- Dự phòng nhồi máu cơ tim thứ phát.
- Phòng ngừa bệnh lý tim mạch ở bệnh nhân đau thắt ngực ổn định.
- Tiền sử đau thắt ngực không ổn định, trừ trong giai đoạn cấp tính.
- Phòng ngừa tắc mạch ghép sau phẫu thuật bắc cầu mạch vành (CABG).
- Nong mạch vành, trừ trong giai đoạn cấp tính.
- Phòng ngừa thứ phát cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA) và tai biến mạch máu não do thiếu máu cục bộ (CVA), với điều kiện đã loại trừ xuất huyết não.
- Nhồi máu cơ tim cấp.
Không nên dùng aspirin cho trẻ em và thanh thiếu niên dưới 16 tuổi, trừ trường hợp theo chỉ định của bác sỹ, khi lợi ích vượt trội hơn rủi ro.
Dược lực học
Nhóm dược lý: Thuốc chống huyết khối: thuốc ức chế kết tập tiểu cầu, trừ heparin.
Mã ATC: B01AC06
Aspirin ức chế hoạt hóa tiểu cầu: ức chế cyclooxygenase của tiểu cầu bằng cách acetyl hóa, dẫn đến ức chế tổng hợp thromboxane A2, một chất kích hoạt sinh lý do tiểu cầu giải phóng và đóng vai trò trong các biến chứng của tổn thương xơ vữa động mạch.
Sự ức chế tổng hợp thromboxane A2 là không thể hồi phục, bởi vì tiểu cầu không có nhân, không có khả năng tổng hợp cyclooxygenase mới (do thiếu khả năng tổng hợp protein).
Các liều lặp lại từ 20 đến 325 mg ức chế hoạt động của enzym từ 30 đến 95%.
Do aspirin ức chế hoạt hóa tiểu cầu không hồi phục nên tác dụng này tồn tại trong suốt đời sống của tiểu cầu (7-10 ngày). Tác dụng ức chế không giảm khi điều trị kéo dài và hoạt động enzym dần bắt đầu trở lại khi có tiểu cầu mới, sau khi ngừng điều trị 24 đến 48 giờ.
Aspirin kéo dài thời gian chảy máu trung bình khoảng 50 đến 100%, nhưng có thể quan sát thấy các biến thể riêng lẻ.
Dữ liệu thực nghiệm cho thấy ibuprofen khi dùng đồng thời với aspirin có thể ức chế tác dụng của aspirin liều thấp đối với sự kết tập tiểu cầu.
Trong một nghiên cứu, khi dùng một liều đơn ibuprofen 400 mg trong vòng 8 giờ trước hoặc trong vòng 30 phút sau khi dùng liều aspirin giải phóng ngay (81 mg), tác dụng của aspirin đối với sự hình thành thromboxane hoặc kết tập tiểu cầu giảm. Tuy nhiên, dữ liệu còn hạn chế và phép ngoại suy dữ liệu ex vivo đối với tình huống lâm sàng là không chắc chắn, nên không thể đưa ra kết luận chắc chắn về việc sử dụng ibuprofen thường xuyên và không có tác dụng lâm sàng nào được coi là có khả năng xảy ra đối với việc sử dụng ibuprofen không thường xuyên.
Dược động học
Hấp thu
Sau khi uống, aspirin được hấp thu nhanh qua đường tiêu hóa. Tuy nhiên, một phần đáng kể thủy phân thành acid salicylic trong thành ruột trong quá trình hấp thu.
Phân bố
Aspirin cũng như chất chuyển hóa chính là acid salicylic, liên kết mạnh với protein huyết tương, chủ yếu là albumin và phân bố nhanh chóng vào tất cả các bộ phận của cơ thể. Nồng độ tối đa trong huyết tương đạt được sau 0,3 - 2 giờ (salicylat toàn phần). Thể tích phân bố của aspirin là 0,16 l/kg thể trọng.
Chuyển hóa
Aspirin nhanh chóng được chuyển hóa thành acid salicylic, với thời gian bán thải 15-30 phút. Acid salicylic sau đó chủ yếu liên hợp với acid glycine và acid glucuronic.
Động học thải trừ của acid salicylic phụ thuộc vào liều lượng, vì quá trình chuyển hóa bị hạn chế bởi khả năng của enzym gan. Do đó, thời gian bán thải thay đổi và là 2-3 giờ sau khi dùng liều thấp (75 mg – 160 mg).
Thải trừ
Acid salicylic và các chất chuyển hóa của nó chủ yếu được bài tiết qua thận.